Vinaora Visitors Counter

1280113
Vandaag
Gisteren
Deze week
Vorige week
Deze maand
Vorige maand
Alles
50
543
2576
819604
6165
19607
1280113

Your IP: 3.238.225.8
2022-08-11 01:13

Hijstek dient de Staatsspoorwegen

  

Halverwege de 18e eeuw was in Engeland de Industriële Revolutie, ook wel industrialisatie genoemd, op gang gekomen. Pas in de tweede helft van dat tijdvak volgden ook de Europese landen. Mobiliteit werd steeds belangrijker. Tot die tijd maakte men voor transport gebruik van (trek)schuiten of bijvoorbeeld paard en wagens.

Stoommachines waren reeds her en der in Nederland in gebruik. Zoals in de oude kruittoren nabij de Rotterdamse Oostpoort die het water in de grachten regelde. In 1804 kreeg Richard Trevithick het lumineuze idee om wielen onder een stoommachine te monteren. Zo stond hij aan de basis van de eerste stoomlocomotief die voor een lokale ijzermijn werd ingezet. De volgende stap was het ontwikkelen en exploiteren van commerciële treindiensten voor goederen en personen. Op 20 september 1839 werd in Nederland de eerste spoorlijn tussen Amsterdam en Haarlem geopend. Op 13 oktober 1863 werd in Den Haag de Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen opgericht. Aan dit bedrijf zijn Hijstekken verbonden geweest.

 

Hoewel de gekozen bedrijfsnaam anders doet vermoeden, was de Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen (MESS) een particulier bedrijf dat kortweg Staatsspoorwegen (SS) werd genoemd. In de Nederlandse Staatscourant nr. 242 van 13 oktober 1863 werd de oprichting publiekelijk bekend gemaakt. Het bedrijf was opgericht om door de staat der Nederlanden aangelegde spoorlijnen te exploiteren. Het eerste traject waarop de Staatsspoorwegen eigen treinen lieten rijden was tussen Breda en Tilburg met een tussenstop in Gilze-Rijen. Vanaf de 5e oktober 1863 reed een trein driemaal daags het traject in beide richtingen.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

In die tijd liep Nederland achter op de rest van Europa. Al snel werd het spoorwegnet uitgebreid en was veel personeel nodig om het bedrijf draaiend te houden.

 

Hendrikus Hijstek, vader van elf kinderen, verdiende zijn inkomen aanvankelijk als dagloner, maar ging later in een fabriek werken. Werken in de techniek zag hij als de toekomst, ook voor zijn zoons. Bij hun bracht hij de spoorwegen onder de aandacht. Vier van zijn zonen, Cornelis Maria, Andreas, Hendrikus en Antonius zagen het wel zitten bij het spoor. Niet gelijktijdig solliciteerden de vier broers bij de Maatschappij.

 

  

Cornelis Maria Hijstek

Hij was de eerste zoon van Hendrikus Heijstek en Gerda van Berkel die bij de Maatschappij solliciteerde. Tot die tijd werkte hij op een fabriek als wever en waar hij wollen stoffen moest appreteren.

Op de eerste van de laatste maand in het jaar 1892 kwam Cornelis in dienst van de Spoorwegmaatschappij. Hij kreeg in Tilburg een aanstelling als Hulpkolendrager. Omdat het hier om fysiek zwaar werk ging, kreeg hij het aangepaste dagloon van hfl. 1,20. Op zijn naam werd een stamkaart aangemaakt onder nummer 7316.

Cornelis voldeed aan de verwachtingen en werd een half jaar later in vaste dienst genomen. Hij was vanaf dat moment geen Hulpkolendrager meer, maar was bevorderd tot Kolendrager. Helaas voor hem werd het uurloon niet aangepast.

Door het voor die tijd hoge uurloon had Cornelis het nodige te besteden. De drankfles was aanlokkelijk voor hem. Daar besteedde hij een deel van zijn inkomen aan. Hij werd daar door zijn werkgever voor gewaarschuwd en zelfs bestraft. Op zijn stamkaart is op 12-11-1893 genoteerd dat twee dagen loon zal worden ingehouden wegens “het herhaald misbruik maken van sterke drank”. Blijkbaar maakte het weinig indruk op hem. Enige weken nadien werd Cornelis geschorst wegens “oneerlijke handelingen”. Op de eerste februari 1894 werd hij door de Maatschappij niet-eervol ontslagen.

 

Genealogie

Cornelis Maria Heijstek is geboren op 13-01-1864 in Tilburg, zoon van Hendrikus Hijstek en Gerarda Van Berkel. Cornelis is overleden op 10-06-1941 in Tilburg, 77 jaar oud. Cornelis trouwde, 25 jaar oud, op 15-05-1889 in Tilburg met Petronella Francisca Snellen, 24 jaar oud. Petronella is geboren op 15-03-1865 in Tilburg, dochter van Cornelis Snellen en Maria Theresia Klijsen. Petronella is overleden op 27-07-1948 in Tilburg, 83 jaar oud.

 

 

Andreas Hijstek

Ook Andreas was wever van beroep toen hij bij het spoor solliciteerde. Op 10 maart 1893 werd hij op de locatie Tilburg in tijdelijke dienst (proeftijd) in de functie van Treinsmid aangesteld. Zijn stamboeknummer bij het spoor was 1821 en zijn uurloon bedroeg hfl. 0,11. Bepaald geen rijkdom zou je nu zeggen, maar wellicht modaal voor die tijd. Hij verdiende aanmerkelijk minder dan zijn oudere broer.

Andreas was in die tijd nog niet getrouwd en leidde misschien wel een losbandig leven. In hetzelfde jaar waarop hij werd aangenomen, werd hij oneervol ontslagen “wegens het belopen eenen gevangenisstraf voor vechten en mishandelen op de publieke weg”.

 

Genealogie

Andreas Hijstek is geboren op 01-11-1865 in Tilburg, zoon van Hendrikus Hijstek en Gerarda Van Berkel. Hij is overleden op 20-10-1939 in Tilburg, 73 jaar oud.

(1) trouwde, 29 jaar oud, op 21-08-1895 in Tilburg met Maria Adriana Bernardina Christina Bertens, 21 jaar oud. Maria is geboren op 20-07-1874 in Tilburg, dochter van Jacobus Bertens en Adriana Jansen. Maria is overleden op 28-04-1899 in Tilburg, 24 jaar oud.

(2) trouwde, 34 jaar oud, op 05-02-1900 in Goirle met Johanna Maria Dickens, 32 jaar oud. Johanna is geboren op 07-11-1867 in Alphen en Riel, dochter van Johannes Baptist Dickens en Johanna Elisabeth Van Den Broek. Johanna is overleden op 22-04-1931 in Tilburg, 63 jaar oud. Johanna is weduwe van Cornelis Brok, met wie zij trouwde vóór 1900.

 

 

Hendrikus Hijstek

Hij is de derde zoon van Hendrikus Hijstek en Gerda van Berkel die bij het spoor ging werken. Hij vond zijn werk als smid zwaar en solliciteerde bij de Staatsspoorwegen. Op de 12e november 1894 werd hij in Tilburg als Hulparbeider aangesteld. Op zijn stamkaart met nr. 14660 is zijn toenmalige uurloon niet genoteerd.

Twee jaar later werd Hendrikus aangesteld als Nachtstoker der Tweede Klasse op de locatie ’s Hertogenbosch. Mogelijk vanwege het nachtwerk bedroeg zijn uurloon toen hfl. 1,25. Een jaar later werd het verhoogd tot hfl. 1,35. Op eigen verzoek werd hij op 15 juli 1899 eervol ontslagen.

 

Genealogie

Hendrikus Hijstek is geboren op 22-06-1873 in Tilburg, zoon van Hendrikus Hijstek en Gerarda Van Berkel. Hendrikus is overleden op 08-06-1951 in Tilburg, 77 jaar oud.

Hendrikus trouwde, 25 jaar oud, op 09-11-1898 in Tilburg met Maria Catharina Van Beurden, 25 jaar oud. Maria is geboren op 30-06-1873 in Tilburg, dochter van Casper Van Beurden en Gerarda Antonia Beerens. Maria is overleden op 02-01-1922 in Tilburg, 48 jaar oud.

 

Antonius Hijstek

Als knecht bij een smid werkte hij toen hij bij de Staasspoorwegen solliciteerde. Antonius werd medisch gekeurd en goed bevonden voor een aanstelling. Op 28 oktober 1895 kwam hij als Hulpwagenlichter in tijdelijke dienst en te werken op de locatie Vlissingen met een uurloon van hfl. 0,12. Het werden lange werkweken voor hem. Op zijn stamkaart met nummer 14703 is vastgelegd dat hij tien uur per dag moest werken en dat gedurende zes aaneengesloten dagen. Zijn bevordering tot Wagenlichter vond twee jaar later plaats. Hij werd daarvoor overgeplaatst naar locatie Feijenoord onder de rook van Rotterdam. Daar kreeg hij een jaar later een loonsverhoging. Vanaf 20 december 1897 kreeg hij één cent per uur meer uitbetaald.

De leidinggevenden zagen potentie in Antonius Hijstek en stelden hem in 1898 aan als Machinist Leerling Tweede Klasse. Zijn uurloon ging met een grote sprong omhoog tot hfl 1,50.

Blijkbaar sprak het beroep van treinmachinist onze neef niet aan. Aan het einde van dat jaar vroeg Antonius ontslag aan. Op de wijze hoe hij opgedragen taken uitvoerde, was niets aan te merken. Toch werd hij tot zijn teleurstelling niet eervol ontslagen. Hij had een verzoek om wel eervol de dienst te mogen verlaten te laat ingediend.

 

Genealogie

Antonius Hijstek is geboren op 26-12-1870 in Tilburg, zoon van Hendrikus Hijstek en Gerarda Van Berkel. Antonius is overleden op 27-10-1948 in Tilburg, 77 jaar oud. Antonius trouwde, 30 jaar oud, op 19-06-1901 in Heusden met Johanna Maria Lathouwers, 29 of 30 jaar oud, nadat zij op 01-06-1901 in Heusden in ondertrouw zijn gegaan. Johanna is geboren in 1871 in Heusden, dochter van Johannes Lathouwers en Everdina De Leeuw. Johanna is overleden op 03-03-1944 in Tilburg, 72 of 73 jaar oud.

 

 

Gerardus Louis Theodorus Hijstek

Gerardus Louis Theodorus Hijstek werd in Den Haag geboren. Als korporaal diende hij het Nederlandse leger. Na zijn diensttijd solliciteerde Gerardus bij de Staatsspoorwegen. Er was voor hem een functie als Hulptreinsmid op de locatie Emmerik beschikbaar. Daar maakte hij graag gebruik van. Hij werd geregistreerd onder nummer 21932 en kreeg al direct een uurloon van hfl 2,15 toegekend.

In mei van het aansluitende jaar kreeg hij een vaste aanstelling en op 29 april 1906 werd hij bevorderd tot Treinsmid. Aan die functie was een uurloon van hfl. 2,40 verbonden.

Tot 1935 zou hij bij de Staatsspoorwegen blijven werken. De laatste jaren als Wagenmeester respectievelijk als Eerste Wagenmeester. Hij werkte niet alleen in Den Haag, maar ook in Bentheim en Oldenzaal en zag zijn bezoldiging groeien tot meer dan hfl. 2.000 per jaar.

Wat hem in 1935 is overkomen is niet bekend. Op zijn stamkaart is aangetekend dat hij in dat jaar “niet op eigen verzoek eervol is ontslagen vanwege invaliditeit”.

 

Genealogie

Gerardus Louis Theodorus Hijstek is geboren op 04-07-1877 in ’s-Gravenhage, zoon van Antonie Wilhelm Bernardus Hijstek en Antje Steen. Gerardus is overleden op 16-04-1944 in Bentheim (Dld), 66 jaar oud. Hij is begraven in Bentheim (Dld).

Gerardus trouwde, 25 jaar oud, op 18-02-1903 in ’s-Gravenhage met Johanna Antonia Houtzamer, 24 of 25 jaar oud. Johanna is geboren in 1878 in ’s-Gravenhage, dochter van Gijsbert Wilhelm Houtzamer en Elisabeth Johanna Baggerman. Johanna is overleden.

 

Henricus Cornelius Josephus Hijstek

Henricus woonde in Tilburg maar was geen familie van de voornoemde vier broers. Hij was een man die zijn draai in het werkzame leven nog niet had gevonden. Achtereenvolgens werkte hij als magazijnknecht, losarbeider in een goederenloods, als bakker en in een wollenstoffenfabriek. Hij solliciteerde bij de Spoorwegen waar hij in 1912 werd aangesteld als sjouwer voor het schamele uurloon van hfl. 0,11. Een klein jaar later kreeg hij een vaste aanstelling en zag zijn uurloon met één cent groeien.

Orde en regels waren Henricus vreemd. Reeds tijdens zijn proeftijd verscheen hij geregeld te laat op zijn werk. Daarvan werden aantekeningen bijgehouden op zijn stamkaart 3329. In totaal werd hij 12x bestraft wegens te laat komen. Toen was de maat vol en werd hij op 30 maart 1914 ontslagen.

 

Genealogie

Henricus Cornelius Josephus Hijstek is geboren op 09-03-1890 in Tilburg, zoon van Cornelis Maria Heijstek en Petronella Francisca Snellen. Henricus is overleden op 30-12-1975 in Tilburg, 85 jaar oud.

Henricus trouwde, 28 jaar oud, op 07-05-1918 in Tilburg met Francisca Joanna Josephina Van Ostaden, 30 jaar oud. Francisca is geboren op 28-03-1888 in Tilburg, dochter van Franciscus Salesius Van Ostaden en Maria Clara Stijnen. Francisca is overleden op 25-06-1972 in Tilburg, 84 jaar oud.

 

Hendrik Heijstek

Als landarbeider werkte Hendrik in de omgeving van geboortedorp Almkerk. Daarna werd hij opgeroepen voor de Nationale Militie. Na aan zijn dienstplicht te hebben voldaan, besloot hij niet meer op het land te gaan werken, maar solliciteerde hij bij de Staatsspoorwegen.

Als Hulparbeider kon hij daar vanaf 27 mei 1919 op de locatie Boxtel terecht. In de jaren daaropvolgend oefende hij ook andere functies uit. Zoals die van Arbeider, Schaalknecht en Controle-beambte. In 1938 hield de Staatsspoorwegen op te bestaan en kwam hij zo in dienst van de N.V. Nederlandse Spoorwegen. Zijn stamboeknummer bleef 40070.

Behalve in Boxtel werkte Hendrik onder andere in Hilversum en Bussum. Zijn eerste uurloon bedroeg hfl. 2,75. Toen hij het spoor verliet verdiende hij hfl. 2.483,20 per jaar.

 

Genealogie

Hendrik Heijstek is geboren op 31-10-1892 in Almkerk, zoon van Cornelis Heijstek en Antonia Kant. Hendrik is overleden op 28-09-1976 in Bussum, 83 jaar oud.

Hendrik trouwde, 30 jaar oud, op 09-08-1923 in Geldermalsen met Aaltje Gijsbertse, 27 jaar oud. Aaltje is geboren op 30-08-1895 in Buurmalsen. Aaltje is overleden op 07-10-1968 in Bussum, 73 jaar oud.

 

 

Plaats reactie


Beveiligingscode
Vernieuwen