Vertaal/Translate/Select your language

Vinaora Visitors Counter

893708
Vandaag
Gisteren
Deze week
Vorige week
Deze maand
Vorige maand
Alles
606
582
1188
435105
3385
17901
893708

Your IP: 35.173.48.53
2020-07-06 20:07

Willem Heijstek met zijn familie naar Salt Lake City, deel 2

 

 

Afscheid voor altijd van zijn oudste zoon

 

Jacobus Willem Heijstek was de oudste zoon van Willem en Catharina. Hij werd op 7 maart 1830 geboren in Middelburg en trouwde op 31 december 1854 in Rotterdam met Adriana Mullaard. Jacobus en zijn gezin gingen niet mee naar Amerika. Er is niets bekend over de verhoudingen tussen vader Willem en zoon Jacobus, hing hij wellicht het geloof van zijn vader niet aan? Deze zoon werd evenmin genoemd in de biografie van zijn vader. Wel lezen we in de hiervoor getoonde handgeschreven brief: “Jacob Willem had married in 1854 in Rotterdam and was living elsewhere”. Tien jaar later, op het moment dat zijn ouders, zusters en broer vanuit Rotterdam vertrokken, woonde hij daar nog steeds. Jacobus en Adriana hadden vier kinderen, dus de kleinkinderen van Willem en Catharina. Na het vertrek werden nog zes kinderen geboren en vanzelfsprekend hebben zij hun opa en oma van vaders kant nooit ontmoet. Jacobus overleed op 15 april 1916 op de respectabele leeftijd van 86 jaar.

 

Rotterdam 19e eeuw

 

De lange en moeilijke reis

Het verhaal dat Erdman over de reis schreef was uitgebreider dan hetgeen wij erover plaatsten in 2016 en 2019, een reden om grote delen van zijn verhaal over te nemen:

 

“Ruim zes maanden na hun doop was een eerste groep gevormd van zestig Nederlandse bekeerden die de oversteek naar Amerika wilden maken. Zo’n vijftig van hen waren vroegere leden van de Zwijndrechtse broederschap en kwamen uit plaatsen als Heukelum, Gorinchem, Werkendam en Rotterdam. Op 1 juni 1864 vertrokken zij met het schip “Hudson”, groot 2100 registerton, vanuit Rotterdam voor een reis die niet zonder problemen zou verlopen. Men was nog maar nauwelijks op zee of Willems dochter Susanna Cannegieter – Heijstek beviel van een zoon, die de namen Henry Hudson kreeg. De reis ging eerst naar Liverpool waar een grote groep bekeerlingen uit andere landen zich aansloten bij de Nederlanders en waarvandaan de zeereis op 4 juni werd voortgezet. Drie dagen later werd ontdekt dat er mazelen aan boord heerste. Negen kinderen overleden aan deze ziekte, waaronder een driejarig jongetje uit de Nederlandse groep.” Wat een contrast dus met de eerdere geboorte aan boord.

Op 19 juli 1864 kwamen zij aan in New York en reisden per trein door naar de plaats Wyoming in de staat Nebraska waar zij pas op 2 augustus aankwamen. Van hieruit zou de reis worden voortgezet met een colonne door ossen getrokken huifwagens geleid door captain William Hyde, die beschikte over 62 wagens waarmee hij 350 personen kon vervoeren. Zij vertrokken op 9 augustus, tamelijk laat voor de tijd van het jaar. Over dit deel van de reis worden nogmaals Willems schoonzonen Cannegieter en Kuijk door Erdman geciteerd:

 

“Wij startten de grote reis vol moeilijkheden en gevaar in 1864. Vreselijke incidenten kwamen voor. Een flinke jonge boer met vrouw en kinderen reisden ook in onze groep. Hij was voornamelijk meegereisd omdat hij zijn fanatieke schoonvader niet alleen wilde laten emigreren. Deze man en zijn vrouw overleden op de Amerikaanse prairies in de rammelende en schokkende wagens aan de gevolgen van tyfus, hun kinderen kwamen terecht bij Mormonen die hen opvoedden tot betrouwbare gelovigen. Wij kwamen aan na vanuit Nederland vijf maanden te hebben gereisd. Captain Hydes’ karavaan bereikte Salt Lake City in de middag van de 26ste oktober en direct na aankomst kwamen broeders en zusters aan met allerlei etenswaren om daarmee in de eerste levensbehoeften te kunnen voorzien. In afwachting van hun aankomst waren al tenten opgezet, maar zorgde men er ook voor dat de zieken en zwakkeren een meer comfortabel onderdak in een school kregen.”

 

Willem in Salt Lake City

Velen van de meegereisde Nieuwlichters bleven na aankomst gelovige Mormonen, echter niet Willem met zijn kinderen en hun gezinnen. Ofschoon de werkelijke oorzaak nooit is uitgesproken, bleken zij in sommige aspecten teleurgesteld te zijn. Cannegieter en Kuijk zeiden hierover: “De nare ervaringen en ellende tijdens de reizen waren reden voor een grote teleurstelling die wij bij aankomst voelden. De taal was een probleem, slechts één van de meereizenden sprak Engels. Het is moeilijk zich een land en klimaat voor te stellen zo verschillend van Utah. Ook konden wij het kerkelijk leiderschap dat wij ondervonden niet waarderen. Niettegenstaande dat waren er vele goede en aardige mensen hier. Egoïsme en begeerte waren belangrijke zaken, er gebeurde veel en altijd onder het mom van de religie. Onze families en enkele anderen voelden zich nooit een Mormoon zoals andere meegereisde bekeerlingen wel waren”.

 

Het ging zelfs zover dat de families Heijstek, Cannegieter en Kuijk niet langer wilden erkennen dat zij of enig lid van hun gezin ooit als Mormoon waren gedoopt, hoewel dit moeilijk te ontkennen viel vanwege de ooit opgemaakte documenten. Direct na aankomst in Utah gingen zij hun eigen weg en scheidden zich geheel af van het daar verkondigde evangelie. Geen van die generatie kwam daar ooit op terug, enkele kleinkinderen en veel van zijn achterkleinkinderen deden dat later wel.

 

Willem ging verder met het ontwikkelen van zijn eigen theologie en had daarbij de steun van zijn familie. Zij waren sterk overtuigd van zijn stellingen en de kleine groep floreerde als een kleine gemeenschap in de staat Utah. Helaas was hij zo overtuigd van zijn eigen visie op het geloof dat hij geen oog had voor andere meningen. Hij spendeerde veel tijd aan studie van de geschriften en schreef twee boeken. Beide waren uiteraard in het Nederlands en op eigen kosten uitgegeven.

 

Willem overleed op 19 april 1876 in Salt Lake City, zijn schoonzoon Aart Kuijk plaatste hiertoe dit bericht in de Nederlandse kranten. Opmerkelijk: gerekend naar de beperkte middelen van communicatie in die tijd was het bijzonder dat Willems overlijden in juni 1877 werd vermeld in de Javabode en het Bataviaasch Dagblad, beide verschijnend in het toenmalig Nederlands-Indië. Weliswaar slechts met een enkele regel: overleden Heystek W., 77 jr., Salt Lake City (Noord-Amerika).

 

Zijn vrouw Catharina van Dijk overleed op 14 oktober 1882. De laatste jaren van haar leven woonde zij in bij haar dochter Geertje en schoonzoon Aart van Kuijk.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Lees ook

Willem Heijstek met zijn familie naar Salt Lake City, deel 1

 

Plaats reactie


Beveiligingscode
Vernieuwen