Vertaal/Translate/Select your language

Vinaora Visitors Counter

893671
Vandaag
Gisteren
Deze week
Vorige week
Deze maand
Vorige maand
Alles
569
582
1151
435105
3348
17901
893671

Your IP: 35.173.48.53
2020-07-06 19:27

Heijstek slachtoffers bombardement Rotterdam 1940

  

Tachtig jaar geleden veranderden 56 Heinkel HE-111bommenwerpers van de Duitse Luftwaffe de oude binnenstad van Rotterdam binnen vijftien minuten in een rokende puinhoop. Daarbij zijn 1147 slachtoffers gevallen waaronder Cornelia Heijstek en haar zoon Johannes Nieuwenhuizen.

 

 

In de 19e eeuw kreeg het centrum van Rotterdam steeds meer uitstraling en grachten rondom oude stadswallen werden gedempt. De stad breidde uit door onder meer oude dorpjes zoals Kralingen en Delfshaven te annexeren. De Brielse Maas waardoor zeeschepen naar Rotterdam voeren verzandde. Besloten werd de Nieuwe Waterweg te graven, zodat zeeschepen toch naar Rotterdam konden varen. De Maas- en Waalhaven werden aangelegd en vele werkzoekenden trokken naar Rotterdam. De stad barstte uit haar voegen en er werden nieuwe wijken buiten het oude stadscentrum gebouwd. In 1871 werd er een spoorbrug over de Nieuw Maas gebouwd, waardoor de stad verbonden werd met het spoorwegnetwerk. Dit alles had tot gevolg dat de stad economisch gezien opleefde. Er was ruimte voor middenstand. Pieter Heijstek behoorde tot stads middenstand. Hij was een bekende Rotterdamse wafelbakker die onder meer met een kraam aan het Hofplein in het stadscentrum stond. Klik hier en hier om meer te lezen over Pieter en zijn gezin.

 

Samen met zijn vrouw Maria de Lange kreeg Pieter negen kinderen. Cornelia, met de roepnaam Nelia was het voorlaatste kind in dit gezin. Zij kwam op 18 juli 1871 ter wereld in de ouderlijke woning aan de Nieuwe Markt in Rotterdam. Als kind maakte Nelia de veranderingen in de stad mee. Als “jongedochter” ontmoette ze de in Gouda geboren “jongeman” Jacob Hendrik Nieuwenhuizen. Van beroep was Jacob vrachtrijder. De contacten van de jongelieden werden intenser. Nadat Nelia zwanger bleek van Jacob, besloten zij te trouwen. Het huwelijk werd op 2 oktober 1895 in Rotterdam gesloten. Hun zoon Johannes werd ruim twee weken daarna geboren.

 

Oorlog

Op de 16e oktober 1924 overleed Jacob Hendrik Nieuwenhuizen in Rotterdam en bleef Cornelia als weduwe in hun woning achter. Zij maakte de slechte economische omstandigheden mee die de jaren dertig van de vorige eeuw zo kenmerkten. Politieke spanningen in Europa liepen op en in 1939 vielen Duitse legers Polen binnen. Het bleek het begin te zijn van de Tweede Wereldoorlog. In 1914 lukte het Nederland tijdens de toenmalige Eerste Wereldoorlog om neutraal te blijven. Dat geluk was het land deze keer niet beschoren. Op de 10e mei 1940 werd ook Nederland aangevallen. Reeds diezelfde dag landden er Duitse parachutisten in Rotterdam-Zuid. De in Rotterdam gelegerde mariniers en eenheden van de Landmacht hielden stand bij de Maasbruggen, waardoor de Duitsers er niet in slaagden de stad geheel in handen te krijgen. Onder de bevolking liep de spanning op.

 

Ook elders in het land vertraagde ’t kleine dappere Nederlandse Leger de opmars van de Duitse troepen. Het Duitse opperbevel had gerekend op een snelle opmars door Nederland en België om vervolgens door te kunnen stoten naar Frankrijk.

 

Bombardement

Door de stagnatie bij de Maasbruggen werd door de Duitse legerleiding een ultimatum aan Nederland gesteld met als dreigement dat bij niet-inwilliging de stad zou worden gebombardeerd. De Duitse eisen werden ingewilligd, twee eskaders Duitse bommenwerpers waren toen al onderweg. Eén kon op tijd worden gewaarschuwd en keerde om. Het tweede zag of wilde de waarschuwing niet zien en liet zijn bommen vallen.

Derhalve loeiden in Rotterdam op dinsdag de 14e mei 1940 de luchtalarmsirenes. Tussen 13.27 en ongeveer 13.40 uur lieten Duitse bommenwerpers hun verderfelijke lading boven de stad vallen. Het duurde minder dan een kwartier wat voldoende was om een deel van de wijk Kralingen en bijna de gehele historische binnenstad te vernietigen. Mede door de wind aangewakkerde branden onderging het uiterlijk van de stad een drastische verandering. Van de oude glorie zou niets meer overblijven. Naast ontelbaar veel winkels, bedrijfsgebouwen en zelfs ziekenhuizen gingen zo’n 25.000 woningen in vlammen op en werden ongeveer 80.000 inwoners dakloos.

Rotterdam in brand

 

Rotterdam na bombardement

 

Heijstek slachtoffers

Naar is gereconstrueerd, verbleef Cornelia Heijstek op de beruchte middag niet in haar woonhuis aan de Hugo de Grootstraat 148a waar zij sinds 1931 woonde, maar was zij op bezoek bij haar zoon Johannes die nog steeds aan de Boezemsingel 204 woonde. Johannes die eerder van zijn echtgenote Johanna Theodora Pot was gescheiden, woonde op dat adres met zijn tweede echtgenote de weduwe Johanna Petronella Visser en haar in Antwerpen geboren dochter Joanna Petronella Visser. Allen werden na het bombardement vermist. Later werd vastgesteld dat zij de ramp niet hadden overleefd. Over het moment van hun overlijden bestaat onduidelijkheid. Zijn zij direct tijdens het bombardement overleden of in de dagen daarna als gevolg van opgelopen verwondingen? Het is nu niet meer te achterhalen. Mogelijk zijn hun stoffelijke overschotten in de dagen nadien onder het puin vandaag gehaald.

Rotterdam voor de Tweede Wereld Oorlog

1 Nieuwe Markt, geboortehuis Cornelia Heijstek

2 Boezemsingel, woonhuis Johannes Nieuwenhuizen

 

Op een gezinskaart van het Rotterdamse bevolkingsregister waarop Cornelia Heijstek wordt genoemd, is de 23e mei 1940 als datum van haar overlijden vermeld. Deze datum correspondeert met het door de ambtenaar van de Burgerlijke Stand van de gemeente Rotterdam opgemaakte document van overlijden. Daarop is genoteerd dat Cornelia Heijstek op die datum om 15:00h “overleden is bevonden”. Hetzelfde staat ook genoteerd op vergelijkbare documenten ten name van Johannes Nieuwenhuizen, haar zoon, haar schoondochter en diens dochter. Tevens is vermeld dat allen in graf 1894 zijn begraven. Van de 1147 doden die door het bombardement vielen werden er 550 naar de begraafplaats Crooswijk gebracht.

 

Kunnen we nu achteraf stellen dat Cornelia op het verkeerde moment op de verkeerde plaats verbleef? Veel zal het voor haar niet hebben uitgemaakt. Ook het huis in de Hugo de Grootstraat waar zij woonde werd door bommen vernietigd. Hoe dan ook; met het overlijden van Nelia verloor de familie een vrouw waarvan ooit gezegd is: Cornelia was een echte Heijstek, zeer spraakzaam en geestig”.

Monument Brandgrens Rotterdam

 

 

Plaats reactie


Beveiligingscode
Vernieuwen