Vertaal/Translate/Select your language

Vinaora Visitors Counter

1158077
Vandaag
Gisteren
Deze week
Vorige week
Deze maand
Vorige maand
Alles
223
369
1860
699692
592
12194
1158077

Your IP: 54.144.55.253
2021-12-02 12:58

Heystek of Heijstek; hoe puntjes een familie bezighoudt

 

In mijn directe omgeving was er een meningsverschil of je Heystek nu met of zonder ‘puntjes’ moet schrijven. Sommige ooms zeiden dat het met, andere dat het zonder moest. Het gevolg was dat een deel van de volgende generatie zijn naam met en een ander deel zonder puntjes ging schrijven. Een eenvoudig onderzoek bij de burgerlijke stand leverde op dat de met puntjes gelijk hebben. Maar het was al te laat.

Velen hadden hun leven lang zonder gedaan en zij waren niet van plan het nu met te doen. In het pre-computer tijdperk was het ook nauwelijks een probleem, maar met het verschijnen van de computer werd het wel weer een probleem. Was het tot dan toe zelfs in het telefoonboek niet lastig of je nu bij Hei of Hey moest zoeken, want de toenmalige PTT had de gewoonte de ij onder de y te rangschikken, bij het inrichten van een e-mailadres en andere internetfuncties werd het toch lastiger. De computer, dat domme ding, begrijpt in de meeste gevallen niet dat een y of ij hetzelfde kan zijn. Moeten de zonder puntjes, waartoe schrijver dezes (Adriaan ‘Ad’ Heystek) behoort, nu toch overstag? Er is nog een houvast. Is het niet zo dat de ij eigenlijk een verschrijving is en dat het een y moet zijn? Dat was immers het contra-argument waarmee de zonder, de met aanvielen. Ik nam me voor uit te zoeken wanneer dat is gebeurd, dan kan ik ‘de met’ schaakmat zetten. Op een koude winterdag toog ik naar Middelburg om in de schitterende accommodatie van het Zeeuws Archief de bewijzen te vinden. Dat de jongste generaties het met puntjes deden, verwachtte ik al, dus was ik alleen benieuwd naar waar het verkeerd was gegaan. 

Beginnend bij grootvader Adriaan (van 1897), naar Marcus (1871). Dan naar Adriaan (1834), Jan (1805). Mis, met puntjes. Pieter (1777), Jan (1743), Willem (1703) en Jan (1674). Raak! Zonder puntjes. Hè, hè, het bewijs is geleverd. Ik geef toe, ik heb ver moeten gaan, maar zeg zelf hier staat het dan toch. Ik heb het aangetroffen in het doopboek uit 1703, waarin grootvader Jan Willemse Heystek samen met zijn vrouw Catlijntje Pieterse Bouman hun zoon Willem ten doop hielden.

Jan (1674) is de zoon van stamvader Willem Guiliaamsz. Dus hij heeft toch wel enig gezag, al zeg ik het zelf. Uiteraard heeft stamvader Willem (circa 1650) meer gezag, maar van hem heb ik tot nu toe alleen maar zijn patroniem en bijnaam: Stek. Tikkeltje onzeker, maar toch wel vol vertrouwen, ging ik toch eens nakijken of ik de achternaam van Willem Guiljaamsz. kon vinden. Zoals aangegeven, grootvader Willem wordt meestal gewoon met zijn voornaam en patroniem aangeduid. Het vroegst gevonden document is van 1672, de inschrijving van zijn belijdenis. Het tweede van de doop van zijn eerste (?) kind, daar tref ik de bijnaam Stek aan, evenals bij het derde kind (Steck).

 

Bij het tweede kind en bij zijn overkomst uit Zierikzee, weer alleen het patroniem. Dan naar het vierde kind (Cornelis), doopboek 1686. Tot mijn verbazing kom ik daar de volledige achternaam tegen: Willem Guiliaamsz. Heijstek.

Dus toch! Nog even bij de volgende kijken, doopboek 1687, bij de doop van dochter Catelijntje: Willem Guiliaamsz. Heijsteck. Opnieuw met puntjes, weliswaar verrijkt met een mooie c voor de k. Ik geef me gewonnen. De met puntjes hebben gelijk. Ik zal nu mijn gewoonte om zonder te schrijven moeten gaan aanpassen. Ik ben er nu al een paar weken mee bezig. Het valt me niet mee, ik was het zo gewend. Het staat in mijn e-mailadres en dat veranderen is toch wel een hele beslissing. Het meest nog werken mijn gezinsleden tegen. Mijn vrouw: je hebt me altijd voorgehouden dat het zonder moet, en nu moet ik vanwege een vondst tijdens die vreemde hobby van jou gaan ‘omswitchen’, je bekijkt het maar. Zo zit ik met een probleem, maar ik geef toe, het is mijn probleem. Ik kan natuurlijk altijd nog proberen het bij de burgerlijke stand te laten veranderen. Afgezien van dat het kostbaar schijnt te zijn, ligt het niet in de lijn van de historie.

 

 

Dit artikel werd eerder gepubliceerd in het familiemagazine BIJ UITSTEK, nummer 0 van jaargang 1 in maart 2001. De schrijfwijze van de achternaam blijft door de jaren heen een uitermate actueel onderwerp, reden om dit artikel nogmaals te plaatsen. (red.)

 

Plaats reactie


Beveiligingscode
Vernieuwen