Vertaal/Translate/Select your language

Vinaora Visitors Counter

506109
Vandaag
Gisteren
Deze week
Vorige week
Deze maand
Vorige maand
Alles
48
876
2433
43310
11982
22863
506109

Your IP: 54.92.174.226
2018-08-15 01:17

“Heystekke” in Zuid-Afrika – deel 2

Seuns van Doornkom, Klipfontein, Leeuwdoorns, Lisbon, Vaalkop en Waaikraal

Van Giessen naar Rustenburg

 

In de maand mei van het jaar 1862 verlaat het echtpaar hun dorp Giessen en met het zeilschip Willem Hendriks de Nederlandse wateren. De reis wordt gemaakt met hun zoons; Joost (vijftien jaar), Jan (veertien), Hendrik (twaalf), Piet (elf), Abraham Elisa (vijf), dochter Elizabeth (vier jaar) en Jannigje een baby van negen maanden. Tijdens de negentig dagen durende reis overlijden zowel de baby als de moeder. Zij worden op zee “begraven”. Jan gaat met zijn zoons in Kaapstad aan land. Daar wacht hem de taak bij de Nederlandse consul het overlijden van zijn vrouw te gaan melden. Hij doet dat samen met de kapitein van het schip op de 18e juli 1862.

 

Het moederloze gezin zal zevenendertig dagen op de Kaap blijven wonen. Ze genoten gastvrijheid bij de Hollandse familie J.A. de Vrije, een tabakhandelaar die een woning aan de Houtstraat bezat.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De driemaster bark Willem Hendrik was ondertussen doorgevaren. Het laatste traject over zee van Kaapstad naar Durban werd afgelegd met de Waldencia, een Engels stoomschip. Vijf dagen na vertrek meerde het schip in Durban af. De familie boekte voor vier dagen een verblijf in het West End hotel. Voor Jan Heijstek was dat voldoende tijd om de rest van de lange reis te organiseren. Toch ziet Jan niet op tegen de afstand van meer dan 700km die voor hem ligt. Met een gehuurde ossenwagen reist hij met zijn zoons en enige dochter eerst naar Pietermaritzburg, toen nog de hoofdstad van Natal. Over deze stad had Jan Heijstek gelezen dat de Boeren in het jaar 1838 de Zulu’s had verslagen onder aanvoering van Piet Retief en Gert Maritz. Toen de Boeren op de vruchtbare gronden een stad stichten bedachten zij een naam die eer deed aan hun leiders.

 

 

 

Van Pietermaritzburg werd de reis met twee ossenwagens voortgezet naar Potchefstroom. Over dat traject door een struikenlandschap werd maar liefst vijfentwintig dagen gedaan. De reis was lang en vol ongemakken, maar het goede leven dat zij verwachten maakte veel goed.

Plaa(t)s

 Waar in de Afrikaanse taal een boerderij of landbouwbedrijf moet worden aangeduid gebruikt men het woord “plaas”.  Het kan ook de naam zijn voor een nog te ontginnen gebied. Om niet te veel af te wijken van de Afrikaanse schrijfwijze is in dit artikel zoveel mogelijk het Nederlandse woord “plaats” gebruikt.

Na een verblijf van dertig dagen in Potchefstroom vertrok Jan met zijn kinderen naar Rustenburg. Op 10 december 1862 ontmoette hij op Kommissiedrif (Olifantsnek) Ds. Postma en twee leden van de kerkenraad. De dominee kende hij van berichten die hij in Nederland had gelezen. Vanaf april 1863 huurt Jan Heijstek de “Plaats” Waterval en verhuist met zijn gezin naar die boerderij.

 

In het gebied waar Jan met zijn zoons is aangekomen woonden oorspronkelijk Zulu’s en Matabelen. Aanvankelijk leefden zij vredelievend naast elkaar, maar latere gebeurtenissen veranderden dat. In 1837 waren  de Boeren in deze omgeving gekomen. Nadat eerst in Kimberley in 1867 en in 1886 bij Witwatersrand goud werd gevonden, toonden de Engelsen veel interesse in het gebied.

 

Na het verlies van zijn dochtertje en vrouw, lacht het leven Jan weer toe. Hij ontmoet Hester Maria du Plessis en laat zich met haar in de echt verbinden. Het is het begin van een vruchtbaar huwelijk. Samen worden zij de ouders van zes zoons: Petrus Johannes, Johan Roza, Alettinus Sopheus, Antonie Marius, Daniël en Eliza. Jan Heijstek sr besluit de boerderij Klipfontein nabij Heijstekrand kopen.

 

Het waren roerige tijden in het gebied wat nu bekend is onder de naam Limpopo. De annexatie van Transvaal in 1877 door de Britten had de Boeren in verzet gebracht. Jan Heijstek sr. heeft dat nog net meegemaakt. Een malaria-aanval wordt hem noodlottig, hij overlijdt daaraan in 1879.

Limpopo is de nieuwe naam voor Northern Province wat weer de nieuwe naam was voor Transvaal.

 

In december 1880 verklaarden de Boeren zich onafhankelijk, roepen ze de Zuid–Afrikaansche Republiek uit en kiezen Paul Kruger tot hun leider. Er volgende twee Boerenoorlogen met veel slachtoffers aan beide zijden. Na het verlies van de Slag bij Majuba zat er voor de Engelsen niets anders op dan Transvaal aan de Boeren te laten. Op 31 mei 1902 werd in het Melrose House in Pretoria de “Vrede van Vereeniging” getekend. Paul Kruger verliet daarop zijn land dat hij negentien jaar als president had gediend.

 

In het huidige Bloemfontein is een standbeeld opgericht ter herinnering van de 26.370 vrouwen en kinderen die in Britse concentratiekampen ondervoed en onder slechte hygiënische omstandigheden zijn gestorven. In totaal waren er ruim 200.000 personen in deze kampen geïnterneerd.

 

 

 

 

 

 

 

 

Wordt vervolgd

“Heystekke” in Zuid-Afrika - inleiding 

“Heystekke” in Zuid-Afrika – deel 1

 

 
 
 
 
 
 

Plaats reactie


Beveiligingscode
Vernieuwen