Vertaal/Translate/Select your language

Vinaora Visitors Counter

940678
Vandaag
Gisteren
Deze week
Vorige week
Deze maand
Vorige maand
Alles
47
676
1415
479388
14779
17685
940678

Your IP: 3.237.200.21
2020-09-22 02:24

Historisch taalgebruik met verrassende betekenissen; deel 4

  

De Nederlandse taal is een levende taal die voortdurend verandert. Woorden worden niet alleen vaak uit andere talen geleend, maar soms ook opnieuw gecombineerd. Oude woorden verdwijnen, nieuwe worden toegevoegd. De inhoud van een woord kan een andere betekenis krijgen. Genealogie onderzoekers komen geregeld woorden tegen die nu niet meer zouden worden gebruikt of waarvan de betekenis minder bekend is. Over dit soort van woorden die beginnen met de letter D schrijven we deze week.

 

Wie was toch Harvard E. Heystek

 

 Een genealogiepuzzel opgelost

 

In een van de vele uithoeken van het voor genealogen zo onmisbare internet, kwam ik de afbeelding van deze grafsteen tegen. Een foto die gemaakt was op de begraafplaats Pompano Beach, Broward in Florida USA. Al snel bleek dat deze persoon niet in de database van de Heijstek-familie voorkwam. Het was het begin van een langdurige speurtocht. Maar wel met een resultaat.

 

  

 

Foto Jon Anderson

Historisch taalgebruik met verrassende betekenissen; deel 3

 

 

De letter C is de derde letter in het moderne Latijnse alfabet. Oorspronkelijk gebruikten de Romeinen de letter C voor zowel “k” als “g”. Later voegden ze een horizontaal streepje toe en ontstond de letter G. In de reeks Genealogisch ABC deze week de letter C waarbij het ook nu weer gaat om woorden die je in historische documenten kunt tegenkomen waaronder een aantal oude beroepen.

 

Zoeken naar voorouders als hobby

 

 

Quaerite et invenietis

Zoekt en gij zult vinden

Er zijn vele wegen die naar Rome leiden” is een algemeen toepasbaar Nederlands gezegde dat zeker ook van toepassing is op de genealogiehobby.

De laatste decennia is er een overvloed aan genealogische gegevens op het internet beschikbaar gekomen. Nagenoeg dagelijks groeit het aantal beschikbare bestanden. Veel archieven en organisaties in binnen- en buitenland stellen data digitaal beschikbaar. Een aspirant onderzoeker kan dat als onoverzichtelijk ervaren.

 

Historisch taalgebruik met verrassende betekenissen; deel 1

 

Wie meer inzicht wenst te verwerven in het leven van zijn of haar voorouders, ontkomt er niet aan oude documenten te lezen. Vaak zijn die geschreven in een afwijkend letterschrift en met een gebruik van woorden waarvan de betekenis ons nu onbekend is. Oude notariële akten zoals attestaties laten zien hoe anders de taal was in bijvoorbeeld de 17e eeuw. In dit soort van akten worden ook beroepen genoemd die nu niet meer bestaan.

 

Hier een bloemlezing van een aantal woorden die niet zelden een glimlach oproepen.

Genealogische zoektocht naar een Heijstek in Rijsenhout

 

Het speuren naar onze voorouders zit bij mij in het DNA. Mijn vader en opa waren ook aan het speuren naar onze roots. Tal van verhalen kwamen er altijd naar boven. Niet alleen met mijn vader maar ook met mijn ooms wordt het onderwerp ‘waar komen de Heijstekken toch vandaan’ nog regelmatig besproken. Mijn vader had het er altijd over dat er in Rijsenhout ook nog een Heijstek moest wonen. Ik (Abraham Gilles Piet “Bram”) ging er vanuit dat het wel een Hijstek/Hystek zou zijn, waarvan er velen in Nieuw-Vennep zijn gevestigd. Maar mijn vader zei altijd, nee het is echt een Heijstek met “eij”.

 

Dingeman maakte zijn Johanna dertien keer “zwaar”

 

Het onderzoeken van genealogieën, daar kies je vrijwillig voor. Soms kom je daarbij tot verrassende zaken en tref je mooie verhalen aan die de geschiedenis van voorouders en je stamboom kleuren. Een enkele keer blijken voorouders dragers van een fraai familiewapen te zijn, of hebben zij mooie bestuurlijke functies bekleed waarop je nu nog trots wilt zijn. Een andere keer wordt je geconfronteerd met feiten die tot nader denken aanzetten en verre van vrolijk makend zijn. Dat laatste overkwam mij toen ik op het internet zat te “bladeren” in de Heijstek Familiestamboom tak Uitwijk en Almkerk.

 

Zo passeerde  Dingeman Heijstek op mijn beeldscherm die opgroeide in de tijd dat het Koninkrijk der Nederlanden werd opgericht (1815) en het land een politiemacht kende met zeer specifieke bevoegdheden. Zoals het uitschrijven van een boete van twee gulden voor wie graszoden uit het gemeenteplantsoen verwijderde dan wel met sneeuwballen gooide. Ter handhaving van deze veelal lokaal vastgelegde geboden (ordonaties) waren veldwachters aangesteld. Een gewaarschuwd mens telt voor twee!

 

Jan Heijstek

* 24 oktober 1797 Almkerk en Emmikhoven

† 3 januari 1852 Emmikhoven

Cornelia Verschoor

* 5 augustus 1801 Emmikhoven

† 2 november 1883 Almkerk

 

Arie Strik

* 18 januari 1813 Dussen

† 12 juni 1875 Dussen

Geertrui van Wijk

* 28 december 1822 Wijk

 

Dingeman Heijstek

* 13 juni 1840 Emmikhoven

†11 november 1923 Almkerk (82j)

Johanna Strik

* 29 september 1851 Dussen

6 augustus 1912 Almkerk (60j)